نقض بيطرفى ايران مستوفى الممالك رئيس الوزراء كه 18 روز بعد از شروع جنگ كابينه خود را تشكيل داد در به دو زمامدارى با مشكلات گوناگون ميان دو دسته دول متخاصم مواجه شد و چون مجلس شوراى ملى تعطيل بود براى اتخاذ رويه دولت با برخى از رجال مجرب و بصير مشورت نمود مخصوصا ساعت‌ها با مشير الدوله و موتمن الملك در خلوت نشسته و با تصويب ايشان با صدار فرمان ذيل از طرف شاه مبادرت ورزيد : فرمان همايونى راجع به بيطرفى دولت ايران 12 ذىحجه 1332 - اول نوامبر 1914 نظر باينكه در اين اوقات متأسفانه بين دول اروپ نايره جنگ مشتعل است و ممكنست اين محاربه بحدود ممالك ما نزديك شود و نظر باينكه روابط وداديه ما به حمد اللّه با دول متخاصمه برقرار است براى اينكه عموم اهالى از نيات مقدسه ما در حفظ و صيانت اين روابط حسنه نسبت به دول متحاربه مطلع باشند امر و مقرر مىفرمائيم كه جناب مستطاب اجل اشرف افخم اكرم مهين دستور معظم مستوفى الممالك رئيس الوزراء و وزير داخله فرمان ملوكانه را به فرمانفرمايان و حكام و مأمورين دولت ابلاغ دارند كه دولت ما در اين موقع مسلك بىطرفى را اتخاذ و روابط دوستانه خود را با دول متخاصمه كماكان حفظ و صيانت مىنمايد و بدين لحاظ مأمورين دولت را بايد متوجه نمايند كه نبايد وجها من الوجوه برا و بحرا كمك بهمراهى و يا ضديت هريك از دول متخاصمه نموده يا اسلحه و ادوات حربيه براى يكى از طرفين تدارك يا حمل كنند و بايد از طرفدارى با هركدام از دول متحاربه پرهيز و احتراز نموده مسلك بىطرفى دولت متبوعه خود را كاملا رعايت نمايند و در تكميل حفظ بىطرفى و صيانت روابط حسنه باز آنچه هيئت دولت ما مصلحت داند و بعرض برسد در اجراى مقررات آن امر ملوكانه شرف صدور خواهد يافت . 12 ذى الحجه الحرام 1332 تلگراف متحد المال از طرف رياست وزراء بعموم فرمانفرمايان ايالات و حكام ولايات مورخ 13 ذيحجه الحرام 1332 : از طرف قرين الشرف اقدس همايون شاهنشاهى ارواحنا فداه فرمانى شرف صدور يافته است از زيارت اين فرمان مبارك و تلقى مدلول آن البته به خوبى ملتفت خواهند شد كه نظر آفتاب اثر ملوكانه ارواحنا فداه در اين موقع جنگ عمومى به كلى بسوى بيطرفى متوجه است و هيئت دولت نيز تا حال مساعى خود را به پيشرفت همين نظر صرف نمودند و اينك حسب الامر اقدس اعلى مقرر است كه مدلول اين فرمان مبارك را بعموم اهالى اعلام و اخطار نموده و مراقب باشند كه مأمورين دولت عليه اوامر مقدسه ملوكانه را كاملا بموقع اجراء گذاشته و طبقات اهالى نيز مسلك بىطرفى دولت متبوعه خود را پيروى نموده و در حفظ روابط حسنه بين دولت عليه و دول متحاربه ساعى باشند . مستوفى الممالك در همين تاريخ سواد فرمان را در ضمن مراسله رسمى بسفارتخانه‌هاى خارجى مقيمين دربار شاهنشاهى ارسال داشت قبل از صدور چنين فرمانى لازم بود از طرفين متخاصمين استمزاج شود با چه شرطى حاضر هستند بيطرفى ايران را محترم شمارند بدين لحاظ علاء السلطنه وزير امور خارجه در روز چهارشنبه 9 ذى القعده 1332 كه روز پذيرائى هفتگى او بود در ضمن مذاكره با عاصم‌بيك سفير كبير عثمانى در تعقيب مذاكرات سابقه رئيس الوزراء استعلام نمود كه اگر دولت ايران بيطرفى خود را اعلام نمايد آيا دولت عثمانى اين بيطرفى را محترم شمرده از اقداماتيكه ناقض آن باشد خوددارى خواهد نمود يا خير ؟ سفير كبير اطمينان داد كه هرگاه اين بيطرفى رسما اعلام شود البته دولت عثمانى رعايت آن را خواهد كرد